กล่องผลไม้แบบไหน ไม่ช้ำ ไม่เสียหาย (Fruit packaging)

จากสวนสู่มือลูกค้า… สด สวย สมบูรณ์ทุกผล ผลไม้สด คือสินค้าที่ต้องการความละเอียดอ่อน สูงที่สุดในการขนส่ง แค่ กระแทกเล็กน้อย ก็ทำให้ช้ำ เน่าเสียได้ สูญเสียทั้งรายได้และชื่อเสียง

30-40% ของผลไม้สดเสียหายระหว่างขนส่ง เพราะเลือกกล่องไม่เหมาะสม

ทำไมผลไม้ถึงช้ำและเสียหายง่าย

1. การกระแทกจากการขนย้าย วางซ้อน ทำให้ผิวช้ำ (Bruising) เน่าเสียเร็ว เนื้อแตก บุบ ไม่สวย ขายไม่ได้
2. แรงกด (Compression) ผลไม้ชั้นล่างถูกทับโดยกล่องชั้นบน ทำให้ผลไม้บี้แบน แตก น้ำผลไม้ไหลออก
3. แรงสั่นสะเทือน (Vibration) ระหว่างขนส่ง ผลไม้เคลื่อนที่ กระทบกันเอง ทำให้ ผิวถลอก ข่วน ก้านหัก
4. ความชื้น (Moisture) ทำให้ผลไม้ออกน้ำ เกิดการควบแน่น ผลไม้เน่าเร็ว เกิดเชื้อราเจริญง่าย กล่องเปียก ทรุดตัว เสียทรง
5. อุณหภูมิ (Temperature) ร้อนเกินไป ผลไม้สุก เน่าเร็ว เย็นเกินไปผลไม้แตก เสียหา

กล่องผลไม้ที่ดี ต้องมีคุณสมบัติอะไรบ้าง

1. แข็งแรง (Strength) รับน้ำหนักได้ ทั้งน้ำหนักผลไม้และการซ้อนกล่อง

• ใช้วัสดุที่เหมาะสม เช่น  BC Flute (5 ชั้น) หรือ EB Flute
• ผลไม้หนัก (ทุเรียน มังคุด) = ต้อง BC หรือ Double Wall
• ผลไม้เบา (มะม่วง องุ่น) = B Flute (3 ชั้น) พอ

2. การระบายอากาศ (Ventilation) ผลไม้ต้อง”หายใจ” ได้ ถ้าอากาศไม่ถ่ายเท จะเน่าเร็วมาก มีรูระบายอากาศ (Vent Holes) ขนาด 5-10% ของพื้นที่กล่อง ตำแหน่งรูด้านข้าง และ/หรือ ด้านบน ผลไม้ที่ระบายความร้อนเยอะ เช่น มังคุด ทุเรียน กล่องต้องมีรูเยอะ
3. ป้องกันความชื้น (Moisture Resistance) ด้วยการใช้กระดาษเคลือบกันน้ำ (Wax-coated) หรือ PE-coated หรือใส่ถุงพลาสติกมีรู (Perforated Bag) ข้างใน เพื่อให้ผลไม้ที่ออกน้ำมาก อย่าง สับปะรด ส้ม ไม่เลอะเทอะจนทำให้กล่องเสียหาย ลุกลามไปยังผลไม้ลูกอื่นๆ 
4. ผลไม้ต้องไม่เคลื่อนที่ กล่องต้องพอดี ไม่ใหญ่เกิน ไม่เล็กเกิน มีวัสดุรองรับ เช่น ฟองน้ำ กระดาษ หรือ EPE Foam และควรมีแผ่นกั้น หากบรรจุหลายผล
5. การออกแบบโครงสร้าง (Structure Design) ควรมีฝาปิดมิดชิด (ป้องกันฝุ่น แมลง)  มีที่จับสะดวกสำหรับกล่องหนัก ประกอบง่าย ไม่ใช้เวลานาน

ประเภทกล่องผลไม้ แบ่งตามวัสดุ

1. ผลไม้แข็ง เช่น แอปเปิ้ล, ฝรั่ง, ส้ม หรือ สับปะรด มีลักษณะผิวแข็ง ช้ำยาก แต่เคาะกันแรงๆ ก็ช้ำได้
   • กล่องที่เหมาะสม  กล่องลูกฟูก B Flute (3 ชั้น) หรือ E Flute ขนาดพอดีกับผลไม้ + 2-3 cm รอบๆ มีรูระบายอากาศ: 5-8% (รูเล็กพอ) รองรับด้วยกระดาษยับ หรือ ไม่ต้องก็ได้ บรรจุจำนวน 4-12 ผล (ขนาดกลาง) ต่อกล่อง
2. ผลไม้อ่อน ช้ำง่าย เช่น  สตรอเบอรี่, บลูเบอรี่, ราสเบอรี่ หรือ องุ่น มีลักษณะผิวบางมาก น้ำมาก กดแรงนิดเดียวก็บุบ แตก
   • กล่องที่เหมาะสม กล่องลูกฟูก E Flute (1.5 mm) + ถาดโฟม PET/PP ขนาดต้องพอดีมาก ห้ามเคลื่อนที่ มีรูระบายอากาศ: 8-10% (ต้องระบายดี) มีวัสดุรองรับ เช่น  Clamshell Container (กล่องใส PET) บรรจุจำนวนต่อกล่อง: 125-500 กรัม ต่อกล่องเล็ก
3. ผลไม้หนัก ปริมาณมาก เช่น ทุเรียน มังคุด ส้มโอ มะพร้าว กล้วย เป็นผลไม้ที่มีน้ำหนักมาก 5-20 kg/กล่อง ผิวหนา แต่ภายในอ่อน
   • กล่องที่เหมาะสม กล่องลูกฟูก BC Flute (5 ชั้น) หรือ EB Flute  ความหนาอย่างน้อย 5-6 mm มีรูระบายอากาศ 10-15% (ระบายความร้อนเยอะ) บรรจุจำนวน 1-6 ผล (ทุเรียน 2-4 ผล) ต่อกล่อง และควรมีที่จับเพื่อสะดวกยกกล่อง
4. ผลไม้พรีเมี่ยม เช่น เมลอน, มะม่วงพันธุ์ดี, องุ่นนำเข้า, แอปเปิ้ลฟูจิ เป็นผลไม้ที่มีราคาแพง 200-2,000 บาท/ผล ดังนั้นจึงต้องดูแลพิเศษ
   • กล่องที่เหมาะสม กล่องไม้ หรือ กล่องลูกฟูกพิเศษ + EPE Foam มีวัสดุรองรับ เช่น EPE Foam แบบปั้นพิมพ์ หรือ Molded Pulp และบรรจุ 1-2 ผลต่อกล่อง

คำถามที่พบบ่อย

กล่องลูกฟูกธรรมดา กับกล่องผลไม้ ต่างกันยังไง

กล่องผลไม้ มีรูระบายอากาศ วัสดุแข็งแรงกว่า (รับน้ำหนักได้มาก) กันความชื้น และควรมีขนาดพอดี ป้องกันไม่ให้ผลไม้เคลื่อนที่

สั่งผลิตกล่องผลไม้ ราคาเท่าไหร่

ขึ้นกับขนาด วัสดุ และปริมาณ เช่น

• กล่องเล็ก 3 ชั้น (มะม่วง) = 8-15 บาท/ใบ
• กล่องกลาง 5 ชั้น (ทุเรียน) = 20-35 บาท/ใบ
• กล่องพรีเมี่ยม + Foam = 50-100 บาท/ใบ

ราคามีการเปลี่ยนแปลง ควรสอบถามผู้ผลิตโดยตรง เพื่อความแม่นยำในข้อมูล

ผลไม้ออกนอกฤดู ไม่มีผลไม้ส่ง กล่องจะเก็บได้นานไหม

• เก็บได้ แต่ควรเก็บให้ถูกวิธี
• เก็บในที่แห้ง ไม่ชื้น
• หลีกเลี่ยงแดด
• ซ้อนไม่เกิน 10 ชั้น
• เก็บได้ 6-12 เดือน (ถ้าดูแลดี)